H2Ruimte
Schieblock unit 5.08
Schiekade 189
3013 BR  Rotterdam
info.at.h2ruimte.nl

Artikelen en essays

Ontsluiting van bodemdata: de ruimtelijke ordening staat met lege handen
Willem van Deursen en Henk Puylaert
In: Bodem, jaargang 21, nummer 4, augustus 2011, pag. 20-21.

Afgelopen jaren zijn grote inspanningen verricht om informatie over de ondergrond te ontsluiten voor uiteenlopende gebruikers. Er is grote vooruitgang in de ontsluiting van bodemdata, maar de aanpak blijft nog te veel steken in techniek en geoICT. "Toys for boys" terwijl de ruimtelijke ordenaar en gebiedsontwikkelaar behoefte hebben aan "maps for planners".  

Ondergrondinformatie voor planeconomen, praktijkproject Kop van Feijenoord
Ignace van Campenhoud, kees de Vette, Jeroen Vuijk, Willem van Deursen, Henk Puylaert
In: Bodem, jaargang 21, nummer 4, augustus 2011, pag. 18-19.

Ondergrondinformatie wordt bij gebiedsontwikkeling vaak te laat en/of ongestructureerd ingebracht. Gevolg: hogere kosten, vertraging en onvolledig benutten van de mogelijkheden van de ondergrond. In het project Kop van Feijenoord is een nieuwe aanpak toegepast die bouwt op een vroegtijdige samenwerking tussen vragers naar en aanbieders van ondergrondinformatie.

Duurzame gebiedsontwikkeling doe je zo
Henk Puylaert en Henk Werksma
In: Planning van de toekomst, Plandag 2011, blz. 185-196.

"Duurzame gebiedsontwikkeling doe je zo" is geen gebod maar een constatering. Duurzame gebiedsontwikkeling gaat niet over buitensporige ambities op slechts één onderdeel (bijv. energie of CO2-reductie), maar gaat over gebiedskwaliteiten, die aansluiten op de behoefte van mensen, haalbaar zijn én lang meegaan.

Beter gebruik van ondergrondinformatie bij gebiedsontwikkeling
Willem van Deursen en Henk Puylaert
In: ROmagazine, jaargang 28, nummer 9, 2010 pag. 39-41

In dit praktijk dossier zijn twee artiekelen gebaseerd op het project Bodem4gebieden. Deze gaan in op de Kop van Feijenoord en Oost-Zeeuws-Vlaanderen. Betoogd wordt dat door diepergravende ontmoetingen tussen ondergronddeskundigen en gebiedsontwikkelaars een vertrouwensband ontstaat die de basis vormt om vraaggestuurd de juiste informatie en kennis vanuit de ondergrond aan te leveren in een proces van gebiedsontwikkeling.
 

Geld in de grond
Henk Werksma en Willem van Deursen
Op: Ruimtevolk 07/06/2010

Recent heeft het kabinet de beleidsvisie 'Duurzaam gebruik van de ondergrond' vastgesteld. Volgens het kabinet moeten gemeenten, provincies en waterschappen de ondergrond beter gebruiken. Uit onderzoek in Zeeland en Rotterdam blijkt dat vooral meer intelligentie in de samenwerking tussen partijen voor winst zal zorgen. Het webartikel is gebaseerd op het project Bodem4gebieden.

 

Kwaliteitsambities in kaart brengen
Henk Puylaert, John Weebers en Ignace van Campenhout
In: De Onderbouwing, jaargang 2, nummer 5, 2009, pagina 18-20

Het artikel beschrijft de kerngedachten achter de werkbank ruimtelijke kwaliteit en de inhoud van de werkbank. Het illustreert dat de werkbank ook voor vragen op het gebied van ondergrondse ordening en de relatie tussen ondergrond en bovengrond goed toepasbaar is.

 

Een bodem voor duurzame omgevingskwaliteit
Henk Puylaert, Erik Schurink en Henk Werksma
In: Rooilijn, jaargang 42, nummer 5, 2009, pagina 350 - 357

Het artikel pleit voor het betrekken van de ondergrondse ruimte in ruimtelijke afwegingen. Door de ondergrondse ruimte veel meer in ruimtelijke afwegingen te betrekken is een duurzame omgevingskwaliteit te bereiken en zijn maatschappelijke vraagstukken beter te beantwoorden.

 

Deltadynamiek - verbinding als kracht
Henk Puylaert en Henk Werksma
In: Tussen droom en werkelijkheid, gebundelde papers en ontwerpopgaven. Plandag 2009
Redactie: Geiske Bouma, Friedel Filius, Hans Leinfelder en Bas Waterhoud

Essay over de geleerde lessen van regionaal ontwerpen in het kader van de eo weijersprijsvraag 2008 voor het onderzoeksgebied ontwerpend onderzoeken. 'wie geen dromen heeft, heeft evenmin een werkelijkheid'.
 

Brownfield: nachtmerrie of zoete droom
Reinier Besemer en Henk Puylaert
In: Tussen droom en werkelijkheid, gebundelde papers en ontwerpopgaven. Plandag 2009
Redactie: Geiske Bouma, Friedel Filius, Hans Leinfelder en Bas Waterhoud

Essay over de kansen van brownfields (ernstig vervuilde bedrijventerreinen) voor economische, sociale en ruimtelijke kwaliteit van stedelijke gebieden.

 


Stormpoldervloedbos: een mooi natuurgebied met "levend water"
Interview met Henk en Pier Werksma
In: De Klinker, voorlichtingsblad van de gemeente Krimpen aan den IJssel, nummer 2, april 2009, blz. 9-11.

Over ervaringen met zoetwatergetijdenatuur in het Stormpoldervloedbos en de kansen die dit biedt voor gebiedsontwikkeling.

 

Doorbreek de impasse; tussen gebiedsontwikkeling en milieu
Friso de Zeeuw, Henk Puylaert en Henk Werksma, februari 2009

Dit essay geeft oplossingsrichtingen aan voor een betere wisselwerking tussen gebiedsontwikkeling en milieu. Ten grondslag hieraan ligt een gedegen analyse van de huidige moeizame verhouding tussen gebiedsontwikkeling en milieu. Het essay kreeg veel landelijke publiciteit. Daarmee is hte doel bereikt: een bijdrage aan het vakdebat.

 

Werkbank ruimtelijke kwaliteit, praktische hulp bij structuurvisies en gebiedsprocessen
Peter Dauvellier, Riet Dumont, Roos Galjaard, Jan Kleine, Henk Puylaert, John Weebers en Annoesjka Wintjens
In ROmagazine juli/augustus 2008 blz. 22 - 30

Over ruimelijke kwaliteit en instrumenten om ruimelijke kwaliteit bespreekbaar te maken en te houden. Zie ook de site van het samenwerkingsverband werkpartners



Bodembeleid vernieuwd
Henk Werksma & Henk Puylaert
In  Bulletin RO Totaal nr 4 - juni 2008, blz. 7 en 8.

De bodem is nog te vaak onderbelicht bij ruimtelijke planvorming. De auteurs schetsen een beeld van 3D planniing. Aan de hand van praktijkvoorbeelden laten ze de maatschappelijke meerwaarde zien.

 

Essay Verkenning gebiedsontwikkeling
Henk Puylaert en Henk Werksma
In opdracht van TNO Bouw en ondergrond

Over de transities van ruimtelijke ontwikkeling naar gebiedsontwikkeling: wat betekent dit voor een kennisinstituut?

 

 

Kort praat Henk Werksma
Interview met Henk Werksma
In Building Innovation (augustus 2007):

“De eenentwintigste eeuw wordt De Eeuw Van De Kwaliteit. Maar Nederland verrommelt, door gebrek aan visie en te projectmatig denken". 

 

 

Bouwstenen voor een brief over bodem&ondergrond en RO
Henk Puylaert en Henk Werksma m.m.v. CoP bodem en RO

Over de noodzaak van de verbinding van de werelden van bodem en RO met het oog op de maatschappelijke agenda.

 

 

Een ode aan mijn vader (bekroond op Plandag 2004)
Henk Werksma
In: Ondernemend plannen Plandag 2004 redactie: Albertine van Diepen

Met passie beschijft een zoon over zijn vader. Over hoe zijn vader gedurende 30 jaar intensief betrokken was bij het ontwerp en de realisatie van het Stormpoldervloedbos. En telkens weer die vraag: wat kan ik hiervan leren?
 
 

Ruimte voor warmte/koudeopslag gevraagd!
Rob van der Krogt, Vincent van Hoegaerden en Henk Werksma
In: ROM, 10, oktober 2004

Warmte/koude-opslag in de ondergrond is de grote belofte op het gebied van duurzame energie. Hiermee legt zij een claim op de toch al schaarse ruimte onder het maaiveld. Hoe moet de ruimtelijke planningswereld hierop anticiperen?

 

Bodem-RO: Een geplande bodem of een gegronde planning?
Ruben Busink, Henk Werksma, Evelien Verbauwen, Roelof Westerhof
In: Bodem, jaargang 14, nummer 4, augustus 2004

De afstemming tussen bodembeheer en ruimtelijke ordening is een onderwerp dat zich in een brede belangstelling mag verheugen. Het resulteert in tegenstellingen, theorieën én worstelingen met de praktijk. Het maatschappelijk nut van afstemming tussen Bodem en ruimtelijke ontwikkeling is vooral iets van lange adem. Daarmee is het onderwerp minder sexy, maar het resultaat zeer zeker aantrekkelijk.

De geslaagde ruimte inbouwen in beleid
Henk Werksma & Henk Puylaert
In: ROM, 5, mei 2004

Ruimtelijke planning heeft te maken met verschillende werelden met eigen ontwikkelingstijden. Natuur kent een veel langere ontwikkelingstijd dan bijvoorbeeld de aanleg van een woonwijk. Het is verheugend dat de lagenbenadering – die rekening houdt met ontwikkelingstijden – in de Nota Ruimte tot de sturingsfilosofie behoort. Maar in hoeverre is de Nota Ruimte werkelijk ge(s)laagd? Henk Werksma en Henk Puylaert geven antwoord op deze vraag.

Statische en dynamische ruimtelijke kwaliteit
Henk Werksma
In: Rooilijn, 36e jaargang, nummer 10, december 2003

Ruimtelijke kwaliteit laat zich niet vangen in definities. Deze kwaliteit ontstaat wanneer de maatschappelijke en ruimtelijke componenten elkaar versterken. Henk Werksma gaat in het artikel ‘statische en dynamische kwaliteit’ in op deze componenten en hij vraagt zich af hoe deze elkaar kunnen versterken.
 

Ondergronds ruimtegebruik in bestemmingsplannen
Henk Werksma
In: ROM, 3, maart 2003

Bestemmingsplannen dienen hun functie als breed afwegingskader te vervullen voor concrete ruimtelijke beslissingen. Maar omdat de huidige generatie bestemmingsplannen op de bovengrond zijn afgestemd, kan dit tot onduidelijkheid leiden wanneer er sprake is van een concreet ondergronds initiatief (gepubliceerd in ROM maart 2003).
 

Schreudersstudieprijs uitgereikt aan Henk Werksma
In: COB nieuws, nr. 18, februari 2003

Op 12 december 2002 kreeg Henk Werksma de Schreudersstudieprijs voor zijn scriptie 'Het bestemmingsplan uitgediept'. De prijs wordt uitgereikt door de Stichting A.M. Schreuders. 'Het is een erkenning voor vernieuwende, visionaire oplossingen.'

 
 

E-formules als medicijn tegen verschralende dorpen
Michel Horrevoets & Henk Werksma
In: ROM, 2, januari/februari 2003

Het Nederlandse platteland is niet meer louter het 'bedrijventerrein van de agrariër'. Consumptieve functies zoals recreatie en toerisme, natuur- en landschapsbehoud en wonen zijn belangrijker geworden. Tegelijkertijd hebben de meeste plattelandsgemeenten te maken met verschraling. Waar nu behoefte aan is, is een tegenbeweging: het ontwikkelen van een eigentijdse dorpse identiteit. ICT kan hierbij een belangrijke rol spelen.

Het bestemmingsplan uitgediept
Henk Werksma
In: Nova Terra, juni 2002

Er wordt in ruimtelijk ordeningsland een klucht verteld: het op de bovengrond afgestemde bestemmingsplan zou allerlei barrières kennen voor het bestemmen en regelen van ondergrondse functies. Projecten met ondergrondse componenten zouden door allerlei misverstanden rondom het bestemmingsplan leiden tot vertragingen en zelfs annulering van projecten. Reden voor een onderzoek naar de (on)mogelijkheden van het ondergronds bestemmen

Kwaliteit(s)lagen (bekroond op Plandag 2002)
Henk Werksma
Plandag 2002 (bekroond op Plandag)

Kwaliteit-s-lagen van Henk Werksma (bekroond met de ´aanmoedigingsprijs voor de Jong Planoloog´) gaat in op maatschappelijke context van de ruimtelijke planning en de consequenties daarvan voor de ruimtelijke planvorming. Hierbij wordt specifiek ingezoomd op de uitwerking van ruimtelijke kwaliteit in relatie tot de lagenbenadering. Hierbij wordt onder meer wordt ingegaan op het begrippenpaar ‘statische’ en ‘dynamische’ kwaliteit van Robert Pirsig.

Juryoordeel:
Kwaliteit(s)lagen is een gedreven geschreven verhaal. Conceptueel sterk, goed onderbouwd. Nu nog erg abstract. Bij uitwerking kan daar veel winst zitten. De vraag dringt zich op of de objectieve definitie van kwaliteit spoort met Pirsig of met het primaat van de politiek.